سازمان جهانی کار هشدار داد تنش گرمایی سلامت ۲.۴ میلیارد کارگر را تهدید می‌کند و تا سال ۲۰۳۰ معادل ۸۰ میلیون شغل تمام‌وقت را از بین می‌برد.
به گزارش ایلنا و به نقل از سازمان جهانی کار، افزایش دمای زمین و تشدید تنش گرمایی در محیط‌های کاری، سلامت و ایمنی نیروی کار، امنیت شغلی و معیشت میلیون‌ها کارگر را در سراسر جهان تهدید می‌کند. تازه‌ترین مطالعات این سازمان در شش کشور اتیوپی، غنا، لبنان، مالدیو، سنگال و سریلانکا حاکی از افزایش خطر بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از کار، کاهش بهره‌وری نیروی کار و از دست رفتن فرصت‌های شغلی در پی گرمای شدید است.
بر اساس آمارهای ارائه‌شده در این مطالعات، حدود ۲.۴ میلیارد کارگر در سراسر جهان در معرض گرمای بیش از حد قرار دارند. همچنین پیش‌بینی می‌شود تنش گرمایی تا سال ۲۰۳۰ ظرفیتی معادل ۸۰ میلیون شغل تمام‌وقت را در جهان از بین ببرد و سالانه نزدیک به ۱۹ هزار مرگ ناشی از کار رقم بزند.
این مطالعات که در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شدند، کارگران بخش‌های کشاورزی، ساختمان، شیلات و حمل‌ونقل را از آسیب‌پذیرترین گروه‌های شغلی در برابر افزایش دما معرفی می‌کنند؛ کارگرانی که به دلیل فعالیت در فضای باز و انجام کارهای جسمی و طاقت‌فرسا، بیش از دیگران در معرض پیامدهای گرمای شدید قرار دارند.
تنش گرمایی؛ خطری فراتر از گرمازدگی
تنش گرمایی زمانی اتفاق می‌افتد که بدن کارگر در اثر قرار گرفتن در معرض دمای بالا، رطوبت، تابش مستقیم آفتاب و فعالیت جسمی شدید، نتواند گرمای اضافی خود را به‌اندازه کافی دفع کند و دمای طبیعی بدن را حفظ کند. این وضعیت می‌تواند با خستگی، کم‌آبی و اختلال در تمرکز آغاز شود و در شرایط شدید به گرمازدگی، آسیب به اندام‌های حیاتی و حتی مرگ منجر شود.خطر تنش گرمایی فقط به کارگرانی محدود نمی‌شود که زیر تابش مستقیم آفتاب کار می‌کنند. کارگران کارخانه‌ها، انبارها و کارگاه‌های صنعتی نیز در صورت نبود تهویه مناسب، تجهیزات سرمایشی و تدابیر کنترلی لازم، در معرض گرمای خطرناک قرار می‌گیرند.
پیامدهای این وضعیت تنها به سلامت جسمی کارگران محدود نمی‌شود. افزایش دما می‌تواند ساعات مفید کار را کاهش دهد، توان جسمی و تمرکز نیروی کار را مختل کند و در نهایت بر میزان دستمزد و امنیت شغلی اثر بگذارد. این مسئله برای کارگران روزمزد، فصلی و پیمانکاری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کاهش ساعات فعالیت در بسیاری از موارد مستقیماً به کاهش درآمد آنها منجر می‌شود.
میلیون‌ها شغل در معرض خطر؛ خسارت‌های اقتصادی در افق ۲۰۴۰ و ۲۰۶۰
مطالعات سازمان جهانی کار پیش‌بینی می‌کنند تغییرات اقلیمی در سال‌های آینده خسارت‌های قابل‌توجهی به بازار کار و اقتصاد کشورهای مورد بررسی وارد کنند؛ خسارت‌هایی که حتی در سناریوهای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز ادامه خواهند داشت.بر اساس این پیش‌بینی‌ها، تا سال ۲۰۴۰ و حتی در سناریوی انتشار پایین گازهای گلخانه‌ای، کاهش اشتغال می‌تواند از حدود ۲ هزار و ۴۰۰ شغل تمام‌وقت معادل در مالدیو تا یک میلیون و ۷۸۰ هزار شغل در اتیوپی متغیر باشد. این رقم در لبنان به ۲۱ هزار و ۷۰۰ شغل، در سنگال به ۱۲۹ هزار شغل، در سریلانکا به ۱۴۵ هزار شغل و در غنا به ۵۵۰ هزار شغل خواهد رسید.
همچنین خسارت سالانه تولید ناخالص داخلی این کشورها تا سال ۲۰۴۰ می‌تواند از ۵۷۵.۵ میلیون دلار در مالدیو تا ۳۳.۳ میلیارد دلار در اتیوپی افزایش یابد. برآوردها برای لبنان ۲.۶ میلیارد دلار، سنگال ۱۰.۵ میلیارد دلار، غنا ۲۳.۲ میلیارد دلار و سریلانکا ۲۶ میلیارد دلار خسارت سالانه را نشان می‌دهد.
این چشم‌انداز در صورت تداوم انتشار بالای گازهای گلخانه‌ای وخیم‌تر خواهد شد. بر اساس سناریوهای مربوط به سال ۲۰۶۰، کاهش اشتغال در مالدیو به معادل ۵ هزار و ۵۰۰ تا ۶ هزار و ۱۰۰ شغل تمام‌وقت و در اتیوپی به ۵ تا ۶ میلیون شغل خواهد رسید. در همین سناریو، خسارت سالانه تولید ناخالص داخلی نیز در مالدیو به ۱.۶ تا ۱.۷ میلیارد دلار و در اتیوپی به ۷۹.۴ تا ۳۱۰.۳ میلیارد دلار می‌رسد.
تحلیل خبر
تا یک قرن آینده؛ جهان بدون کارگر، پادگان بدون سرباز، کلاس بدون معلم
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
سازمان جهانی کار هشدار داد: «تا سال 2030 (چهار سال دیگر) 80 میلیون شغل به علت افزایش دما از بین می‌رود»
این موج گسترده بیکاری فقط در اثر «یک عامل» رخ خواهد داد و آن، افزایش دما است. حال اگر عوامل دیگر که باعث بیکاری می‌شوند یکی یکی بررسی کنیم، خواهیم دید که امواج پی در پی بیکاری به علل مختلف در بروز آن دخیل خواهند بود. قطعاً علل افزایش بیکاری «یک متغیره» نیست بلکه «چند متغیره» است.
اگر از همه عوامل مؤثر بر بیکاری بگذریم و فقط به یکی از آنها که می‌تواند تیر خلاصی را به اشتغال میلیاردها انسان بزند معطوف شویم، به دنیای دیجیتال و هوش مصنوعی خواهیم رسید که در همه مشاغل، جای نیروی انسانی را خواهد گرفت. این عامل نه گرما و سرما می‌شناسد، نه سیری و گرسنگی، نه جوانی و پیری، نه ماهر و بی تجربه، نه سالم و بیمار، نه دارا و ندار، نه خستگی و عدم خستگی و ..... خلاصه هر عاملی که بر نیروی انسانی آثار بازدارنده و تحلیل برنده دارد، بر دنیای دیجیتال، الکترونیک و هوش مصنوعی بی تأثیر است و لذا به راحتی می‌تواند جای نیروهای انسانی را در همه مشاغل بگیرد.
امروز حتی جنگ کشورها با یکدیگر، همه با پهپاد و موشک هدایت شونده و تجهیزات الکترونیک انجام می‌شود و سربازها و عوامل انسانی کمترین نقش در آن دارند لذا آینده، پادگان‌های مملو از سرباز نیاز نیست چون اساساً نیروهای انسانی و زور بازو در آن نقش نخواهد داشت.
مدارس و کلاس‌های درس هم بدون معلم اداره خواهد شد و دانش‌آموز از خانه خود بیرون نمی‌آید تا در مکانی به نام مدرسه درس بخواند لذا تا یک قرن آینده به احتمال قوی، از مکانی به نام مدرسه و دانشگاه اثری نخواهد ماند. در تمام کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و مراکز شغلی و کاری، ربات‌ها و عوامل ناشناخته دیگری جای انسان‌ها و نیروی کار را خواهند گرفت. در یک قرن آینده کسانی که این تحلیل را می‌خوانند، تعجب نمی‌کنند بلکه همان نگاهی به امروز ما دارند که ما امروز به انسان‌های قرون گذشته داریم. چه بخواهیم، چه نخواهیم آینده جهان، به همین سمت و سو خواهد رفت.