به گزارش ایرنا عراقچی در خصوص ارسال لایحه یک فوریتی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر به مجلس توضیح داد: کنوانسیون دریای خزر در سالهای ۹۷ و ۹۸ از سوی دولت وقت برای تصمیم گیری به مجلس ارجاع شده است. این در حالیست که چهار کشور دیگر ساحلی دریای خزر کنوانسیون را پذیرفتهاند و پذیرش جمهوری اسلامی ایران، منوط به تصویب مجلس شورای اسلامی است.وزیر امور خارجه گفت: سهم ایران در کنوانسیون اصلاً مطرح نیست و این به دلیل اختلافاتی که در خصوص خط مبدا و تقسیم بستر و روی بستر وجود دارد میباشد، لذا موضوع سهم ایران کلاً از کنوانسیون کنار گذاشته شد و به مذاکرات دو و سه جانبه موکول شده است.وی تاکید کرد: همه ما دغدغه منافع کشور را داریم، اما سوءاستفادکنندگان در خارج از کشور به دنبال منافع دیگران هستند.
عراقچی در پایان گفت: کشورهایی مانند روسیه به دنبال اجرای سریع کنوانسیون هستند و از ویژگیهای این کنوانسیون این است که هیچ نیروی نظامی خارجی در دریای خزر وجود نخواهد داشت.
تحلیل خبر
تقسیم سهم دریای خزر چگونه باشد
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
در زمان شوروی سابق، سهم این کشور و ایران از دریای خزر 50% - 50% بود. اتحاد جماهیر شوروی در 26 دسامبر 1991 (5 / 10 / 1370) پس از فروپاشی به 15 کشور تقسیم شد که عبارتند از: روسیه، اوکراین، بلاروس، استونی، لتونی، لیتوانی، گرجستان، ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، تاجیکستان و مولداوی. از میان این کشورها، 5 کشور روسیه، ایران، ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان در حاشیه دریای خزر قرار دارند و هرکدام باید عادلانه از این دریا بهرهمند شوند.
روسیه نمیتواند بخش 50 درصدی سابق خود را داشته باشد و یا قسمت کمی از آن را به سه کشور ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان بدهد و انتظار داشته باشد که این سه کشور، بیشتر، از سهم 50 درصدی سابق ایران مالک شوند.
چنانچه ملاک، تقسیم مساوی قرار دهیم سهم هر کشور به طور مساوی 20 درصد خواهد بود ولی فرمولهای دیگری نیز در حقوق بینالملل وجود دارد که یکی از آنها تقسیمبندی سهم هر کشور براساس میزان ساحل آنها محاسبه میشود.
اگر اینگونه باشد با توجه به اینکه قزاقستان 1900، ترکمنستان 1768، روسیه 1355، آذربایجان 820 و ایران 657 کیلومتر ساحل دارد کمترین سهم به ایران تعلق خواهد گرفت لذا مسئولان ذیربط در مذاکرات آینده باید بر ملاکهایی تاکید کنند که سهم 50 درصدی کشور ما، به کمترین میزان نرسد. چرا که شوروی سابق هم با بیشترین ساحل دریایی که داشت و همان موقع هم ساحل ایران، همین مقدار بود، سهم هر دو کشور 50% - 50 % به رسمیت شناخته شده بود. اینک نیز ساحل ایران در خزر نسبت به گذشته تغییری نکرده است لذا باید بر این ملاک و سابقه آن تاکید شود.