مرکز آمار ایران اعلام کرد: در زمستان ۱۴۰۴ نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر ۷.۶ درصد و نرخ مشارکت اقتصادی ۳۹.۷ درصد بوده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، بر اساس جدیدترین دادههای مرکز آمار ایران، بررسی نرخ بیکاری افراد ۱۵ ساله و بیشتر نشان میدهد که ۷.۶ درصد از جمعیت فعال (شاغل و بیکار) در فصل زمستان سال گذشته بیکار بودهاند. بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری حاکی از آن است که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال قبل (زمستان ۱۴۰۳)،
۰.۲ درصد کاهش یافته است.
همچنین در زمستان ۱۴۰۴، به میزان ۳۹.۷ درصد جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر از نظر اقتصادی فعال بودهاند، یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفتهاند. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی حاکی از آن است که این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (زمستان ۱۴۰۳)، ۰.۴ درصد کاهش یافته است.
جمعیت شاغلین ۱۵ ساله و بیشتر در این فصل ۲۴ میلیون و ۳۵۳ هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل تقریباً ۵۷ هزار نفر افزایش داشته است.
همچنین جمعیت غیرفعال از نظر اقتصادی (اعم از افراد محصل، خانهدار، دارای درآمد بدون کار مانند بازنشستگان و ...) ۴۰ میلیون و ۹۷ هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل تقریباً ۸۱۰ هزار نفر افزایش داشته است.بررسی اشتغال در بخشهای عمده اقتصادی نشان میدهد که در زمستان ۱۴۰۴، بخش خدمات با ۵۴.۲ درصد بیشترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است. در مراتب بعدی بخشهای صنعت با ۳۲.۵ درصد و کشاورزی با ۱۳.۲ درصد قرار دارند.
نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله حاکی از آن است که ۲۱.۲ درصد از فعالان این گروه سنی در زمستان ۱۴۰۴ بیکار بودهاند. بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد، این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (زمستان ۱۴۰۳) ۰.۲ درصد افزایش یافته است.
بررسی نرخ بیکاری گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله نیز نشان میدهد که در زمستان ۱۴۰۴، ۱۵.۱ درصد از جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بودهاند. این در حالی است که تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد این نرخ نسبت به زمستان ۱۴۰۳، به میزان ۰.۳ درصد افزایش یافته است.
بررسی سهم جمعیت دارای اشتغال ناقص جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر نشان میدهد که در زمستان گذشته ۸.۲ درصد جمعیت شاغل، به دلایل اقتصادی (فصل غیرکاری، رکود کاری، پیدا نکردن کار با ساعت بیشتر و…) کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده و آماده برای انجام کار اضافی بودهاند. این در حالی است که ۳۶.۹ درصد از شاغلین ۱۵ ساله و بیشتر، بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار کردهاند.
نکته اینجاست که این شاخص (اشتغال ناقص) در بین مردان بیشتر از زنان و در نقاط روستایی بیشتر از نقاط شهری بوده است. سهم اشتغال ناقص در زمستان پارسال نسبت به فصل مشابه سال ۱۴۰۳ برابر ۰.۵ درصد افزایش یافته است.همچنین بررسی نرخ بیکاری در بین فارغالتحصیلان دانشگاهی بیانگر آن است که ۱۰ درصد از جمعیت فعال در این بخش بیکار بوده است؛ این نرخ در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط روستایی نسبت به نقاط شهری بیشتر بوده است هرچند روند بررسی تغییرات این نرخ حاکی از کاهش ۰.۷ درصدی در زمستان ۱۴۰۴ نسبت به فصل مشابه سال قبل از آن است.
شاغلانی که بیشتر از استاندارد کار میکنند!
بررسی سهم شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر با ساعت کار معمول ۴۹ ساعت و بیشتر نشان میدهد ۳۶.۹ درصد شاغلین به طور معمول ۴۹ ساعت و بیشتر در هفته کار میکنند. این شاخص که یکی از نماگرهای کار شایسته است، نشان میدهد در کشور سهم زیادی از شاغلین بیشتر از استاندارد کار میکنند. این شاخص نسبت به فصل مشابه سال قبل ۰.۶ درصد کاهش یافته است.
نرخ بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی چقدر است
بر اساس این آمار، در زمستان سال گذشته سهم جمعیت بیکار فارغالتحصیل آموزش عالی از کل بیکاران ۳۶.۶ درصد بوده است که این سهم بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان میدهد که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲.۳ درصد کاهش داشته است.
همچنین در زمستان ۱۴۰۴ سهم جمعیت شاغل فارغالتحصیل آموزش عالی از کل شاغلان ۲۷.۱ درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است و البته این شاخص نسبت به فصل مشابه سال ۱۴۰۳ برابر ۰.۲ درصد کاهش یافته است.
تحلیل خبر
نرخ بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
مرکز آمار ایران اعلام کرده «زمستان 1404 نرخ بیکاری جمعیت 15 ساله به بالا، 6/7 درصد و نرخ مشارکت اقتصادی 7/39 درصد بوده است» با نگاهی به مشروح این خبر به اعداد تأسفآور دیگری میرسیم که نسبت به 6/7 درصد فوق، بسیار سؤالبرانگیز است.
براساس این آمار، در زمستان گذشته سهم جمعیت بیکار فارغالتحصیلان دانشگاهی از کل بیکاران، 6/ 36 درصد بوده است. چرا باید بیش از یکسوم بیکاران، طبقه تحصیل کرده دانشگاهی باشند؟ بیکاری این جمعیت تحصیل کرده چه پیامدهایی دارد؟
1 - دانشآموزان با نگاه کردن به فارغالتحصیلان دانشگاهی بیکار، انگیزه خود را جهت ادامه تحصیل و ورود به دانشگاه از دست میدهند یا حداقل انگیزه آنها تضعیف میشود. لذا در افت سطح علمی دانشآموزان و دانشجویان، آثار منفی از خود به جای میگذارد.
2 - جایگاه علوم عالی در چشم و دل مردم، دچار تزلزل و افت میشود. بارها حتماً در کوچه و بازار از زبان مردم شنیدهاید که بعضاً میگویند درآمد مکفی و زندگی خوب، نیاز به سواد و تحصیلات عالی ندارد.
3 - بودجه و هزینههایی که از سوی خانواده و دولت، صرف تحصیلات تکمیلی این فارغالتحصیلان شده، بلامصرف و معطل باقی میماند و هر روزی که از بیکاری آنان میگذرد، قابل جبران در آینده نیست چرا که زمان امکان برگشت به عقب را ندارد.
4 - خودِ این فارغالتحصیلان که بیکارند در جامعه و به ویژه در میان اقوام و دوستان و آشنایان، موقعیت قابل انتظاری ندارند لذا در روحیه آنان آثار منفی میگذارد و بعضاً باعث افسردگی میشود.
5 - ......
این پیامدها و پیامدهای دیگر نتیجه اقتصاد بیماری است که باعث بیکاری بخشهایی از جامعه، به ویژه بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی شده است.
راه برون رفت از این وضعیت نامطلوب نیازمند تغییر و اصلاح دیدگاهها، برنامهها، روشها و اهداف است.