با نزدیک شدن به ضربالاجل قانونی، رئیسجمهور آمریکا دیگر امکان ادامه وضعیت مبهم در قبال جنگ ایران را ندارد و ناچار است بهطور صریح میان تداوم عملیات نظامی یا تبعیت از کنگره و طی مسیر قانونی برای کسب مجوز، تصمیمگیری کند.
به گزارش ایلنا، با نزدیک شدن به پایان ضربالاجل قانونی، جنگ آمریکا علیه ایران از یک پرونده صرفاً نظامی خارج شده و به گرهی سیاسی-حقوقی در قلب واشنگتن تبدیل شده است؛ جایی که دونالد ترامپ میان ادامه عملیات بدون مجوز کنگره یا عقبنشینی زیر فشار قانونگذاران، در موقعیتی تعیینکننده قرار گرفته است.
در هفتههای اخیر، جمهوریخواهان توانستهاند تلاش دموکراتها برای فعالسازی قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ را مهار کنند؛ قانونی که اساساً برای محدود کردن ورود یکجانبه رئیسجمهور به جنگ طراحی شده است. اما با نزدیک شدن به اول مه و پایان مهلت ۶۰ روزه، این توازن شکننده بهسرعت در حال فرسایش است.
این قانون که در واکنش به تجربه تلخ جنگ ویتنام تصویب شد، به رئیسجمهور اجازه اقدام فوری میدهد، اما او را در ادامه ملزم به کسب مجوز از کنگره میکند. حالا با گذشت هفتهها از آغاز عملیات، دولت آمریکا به نقطهای رسیده که ناچار به انتخابی شفاف است.
کاخ سفید تاکنون با استناد به اختیارات فرماندهی کل قوا، این مداخله را در چارچوب «دفاع از منافع و متحدان» توجیه کرده، اما این روایت با مخالفت جدی دموکراتها روبهرو شده و آنها مشروعیت حقوقی جنگ را زیر سؤال بردهاند.
در همین حال، نشانههایی از تردید در میان جمهوریخواهان نیز دیده میشود؛ برخی چهرههای این حزب هشدار دادهاند که عبور از مهلت قانونی بدون مجوز، میتواند معادلات قدرت در کنگره را تغییر دهد و حمایتها از دولت را متزلزل کند.
در چنین شرایطی، گزینههای پیشروی دولت محدود و پرهزینه است: یا باید از کنگره مجوز بگیرد، یا مسیر کاهش تنش و خروج تدریجی را در پیش بگیرد، یا با تفسیرهای حقوقی، محدودیتها را دور بزند؛ رویکردی که پیشتر در دوره باراک اوباما در پرونده لیبی تجربه شده بود.
در مجموع، ماجرا فقط به جنگ ایران محدود نمیشود؛ بلکه به یک آزمون جدی برای تعیین حدود اختیارات رئیسجمهور در برابر کنگره تبدیل شده است. نتیجه این کشمکش میتواند نهتنها مسیر جنگ، بلکه توازن قدرت در ساختار سیاسی آمریکا را برای سالهای آینده بازتعریف کند.
تحلیل خبر
ترامپ سر دو راهی
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
طبق قوانین موضوعه آمریکا، چنانچه رئیس جمهور بخواهد با کشوری وارد جنگ شود، یا باید از کنگره مجوز بگیرد یا از اختیارات محدود خود و با استناد به فوریت دفاع از منافع ملی آمریکا و متحدانش، جنگ را بدون مجوز کنگره آغاز کند اما اگر بدین شیوه وارد جنگ شد، هم برای مدت طولانی نباید باشد و هم درصورت نیاز به تداوم جنگ باید از کنگره مجوز دریافت کند. گاهی روسای جمهوری بودهاند که از اختیارات محدود خود به عنوان فرمانده کل قوا استفاده کردهاند ولی برای ادامه آن باید دلایل حقوقی ارائه میکردهاند تا با کنگره درگیر نشوند اما دلایل سیاسی پشت پرده بر دلایل حقوقی، غلبه یافته است. اینک ترامپ که بدون مجوز کنگره جنگ با جمهوری اسلامی ایران را آغاز کرده اگر نتواند طی چند روز آینده، جنگ را پایان داده و حصول به اهداف را ثابت کند، با دردسر بزرگ و فشارهای سنگین نمایندگان کنگره به ویژه نمایندگان دموکرات مواجه خواهد شد.
به همین خاطر ترامپ فرصت زیادی ندارد یا باید با مذاکره به توافق مورد نظر با جمهوری اسلامی ایران برسد یا به شیوه غیرقانونی جنگ را تشدید کرده و برای مدتی نامعلوم، زیر فشار روزافزون کنگره آن را ادامه دهد.
تا ببینیم در روزهای آینده، ترامپ کدام راه را انتخاب خواهد کرد!